خلافت معاويه خراج به پنجاه ميليون رسيد و هديهء نوروز و مهرگان هم كه براى خودش وصول مىكرد پنجاه ميليون بود . معاويه تمام اموال كسرى را هم به صورت خالصه درآورده بود و به هركس كه مىخواست از آنها بذل و بخشش مىكرد . در فتنهء ابن زبير خراج به شصت مليون و هديهء نوروز و مهرگان و درآمد خالصه‌جات به بيست مليون رسيد و چون حجاج ولايت عراق يافت ، اين عايدات به چهل مليون رسيد و آن هم جز با شكنجه و تنبيه‌بدنى وصول نمىشد . و اين وضع تا زمان خلافت عمر بن عبد العزيز همچنان ادامه داشت . عمر گرفتن هديهء نوروز و مهرگان را به عنوان ماليات منع كرد ، ولى اين هم دوامى نيافت ، چون پس از او يزيد دوم دوباره آن را برقرار ساخت . « 1 » در نامه‌اى كه هشام بن عبد الملك به خالد بن عبد الله والى عراق نوشته از جمله رفتارهاى ناپسند او كه وى را مستوجب سرزنش ساخته بوده ، يكى هم اين را نوشته بود كه بيشترين سهم از هديه‌هاى نوروز و مهرگان را كه دهقانان به او مىداده‌اند ، براى خود نگه مىداشته و اندكى از آن‌ها را به حساب خليفه مىگذاشته است . « 2 » ابن قتيبه در روايتى مجلسى را شرح داده كه در روز عيد مهرگان در دار الامارهء عراق ، هنگامى كه يزيد بن عمر بن هبيره از كارگزاران دولت اموى امير عراق بوده است ، تشكيل يافته بود . گويد در اين روز هدايايى كه براى او آورده بودند در برابر او چيده بودند و خلف بن خليفه يكى از شاعران كه در آنجا حضور داشت شعرى در وصف آن مجلس گفت و يزيد هم دستور داد يكى از جامهاى زرّين را به عنوان صله به او دادند و سپس آن هديه‌ها را هم ميان هم‌نشينان و نديمان خود تقسيم كرد . « 3 »

--> ( 1 ) . صولى ، ادب الكتّاب ، ص 219 ( چاپ قاهره سال 1341 ه ق . الطبعة السلفية ) . ( 2 ) . مبرّد ، الكامل ، ج 2 ، ص 326 - 324 به نقل انيس المقدسى از او در تطوّر الأساليب النثرية ، ص 127 . ( 3 ) . عيون الاخبار ، ج 3 ، ص 37 . اشعارى كه از گفتهء اين شاعر نقل كرده چنين است : -